Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Radomiu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 października 2024 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy w składzie:

Przewodniczący	sędzia Monika Podgórska
Protokolant	Katarzyna Musiałek

po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 roku w Radomiu na rozprawie

sprawy z powództwa P. K.

przeciwko E. G.

o zapłatę

I.  zasądza od E. G. na rzecz P. K. kwotę 12.915 zł (dwanaście tysięcy dziewięćset piętnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot:

307,50 zł od dnia 8 stycznia 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 lutego 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 marca 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 maja 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 czerwca 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 lipca 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 września 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 października 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 listopada 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 lutego 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 marca 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 maja 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 lipca 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 września 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 października 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 listopada 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 lutego 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 marca 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 maja 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 lipca 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 września 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 października 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 marca 2023 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

307,50 zł od dnia 8 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od E. G. na rzecz P. K. kwotę 4.764,30 zł (cztery tysiące siedemset sześćdziesiąt cztery złote trzydzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów postępowania zabezpieczającego, ustalonych przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Radomiu – R. K. prawomocnym postanowieniem z dnia
23 kwietnia 2024 roku, wydanym w sprawie GKm 11/24 oraz opłaty za czynności radcy prawnego w postępowaniu zabezpieczającym wraz
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt V GC 163/24

UZASADNIENIE

P. K. w dniu 29 grudnia 2023 roku wniósł o zasądzenie na jego rzecz od E. G. kwoty 18.056,18 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot:

- 125,24 zł od dnia 25 października 2018 roku do dnia zapłaty,

- 496,92 zł od dnia 8 listopada 2018 roku do dnia zapłaty,

- 496,92 zł od dnia 8 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty,

- 496,92 zł od dnia 8 stycznia 2019 roku do dnia zapłaty,

- 496,92 zł od dnia 8 lutego 2019 roku do dnia zapłaty,

- 496,92 zł od dnia 8 marca 2019 roku do dnia zapłaty,

- 496,92 zł od dnia 8 kwietnia 2019 roku do dnia zapłaty,

- 496,92 zł od dnia 8 maja 2019 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 czerwca 2019 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 lipca 2019 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 sierpnia 2019 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 września 2019 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 października 2019 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 stycznia 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 lutego 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 marca 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 maja 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 czerwca 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 lipca 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 września 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 października 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 listopada 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 lutego 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 marca 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 maja 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 lipca 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 września 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 października 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 listopada 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 lutego 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 marca 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 maja 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 lipca 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 września 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 października 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 marca 2023 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

- 307,50 zł od dnia 8 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty

wraz z kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz odsetkami liczonymi w sposób określony w art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Uzasadniając roszczenie powód wskazał, iż on i M. K. byli wspólnikami spółki cywilnej i prowadzili działalność w zakresie wynajmu lokali użytkowych w budynku usługowo-biurowym położonym w R., przy ul. (...). Zawarli z pozwaną dwie umowy najmu lokali użytkowych na czas nieokreślony w dniach: 24 stycznia 2017 roku i 24 października 2017 roku. Czynsz najmu został ustalony na kwoty: 341 zł netto + VAT i 500 zł netto + VAT, płatne z góry do 7 dnia każdego miesiąca na rachunek n]bankowy wskazany w fakturze. Z uwagi na wystąpienie powoda ze spółki cywilnej, została ona rozwiązana z dniem 6 lutego 2018 roku i o tym fakcie powód poinformował pozwaną pismem z dnia 17 października 2018 roku. W piśmie tym powód wskazał nowy sposób rozliczania czynszu w wysokości 1/2, począwszy od lipca 2018 roku, wzywając pozwaną do uiszczania 1/2 czynszu na wskazany rachunek bankowy powoda. Pozwana jednakże uiszczała czynsz w pełnej wysokości na podstawie faktur wystawianych przez M. K. i na wskazany przez nią rachunek bankowy. Pozwana dysponowała informacjami pozwalającymi na ustalenie, przy zachowaniu minimum staranności od przedsiębiorcy należycie dbającego o swoje interesy, że spółka cywilna nie istnieje. Po wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 19 czerwca 2023 roku, oddalającego apelację M. K. od wyroku Sądu Okręgowego w L., w którym Sąd Okręgowy w L. ustalił, że P. K. skutecznie wypowiedział udział w spółce cywilnej na dzień 6 lutego 2018 roku – najemcy począwszy od lipca 2023 roku zdecydowali się uiszczać połowę czynszu na rzecz powoda. M. K. nie rozliczyła się z powodem w jakiejkolwiek części z pobranych od najemców pożytków cywilnych za okres od 6 lutego 2018 roku. Pozwana odmówiła zawarcia z powodem ugody co do zadłużenia z tytułu połowy czynszu za okres od października 2018 roku do czerwca 2023 roku, pomimo iż Sąd Rejonowy w Radomiu uwzględnił 2 powództwa powoda przeciwko innym niż pozwana najemcom o zapłatę polowy czynszu za okres od października 2018 roku do stycznia 2019 roku. Pobieranie pożytków z nieruchomości wspólnej nie stanowi czynności zachowawczej, o której mowa w art. 209 k.c. Przy czym powód wyrażał sprzeciw wobec regulowania przez pozwaną czynszu w pełnej wysokości na rzecz M. K.. Roszczenia o pożytki cywilne z nieruchomości wspólnej stanowią świadczenie podzielne i przypadają każdemu ze współwłaścicieli stosownie do jego udziału w prawie. Pozwana nie dołożyła jakiejkolwiek staranności i zaniechała weryfikacji kontrahenta, na rzecz którego dokonywała płatności ( pozew – karty: 4-27 akt sprawy).

Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Radomiu wydał w dniu 23 lutego 2024 roku nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym ( nakaz zapłaty w sprawie V GNc 3/24 – karty: 334-335 akt sprawy).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów procesu. Podniosła zarzut przedawnienia należności za okres przekraczający 3 lata licząc wstecz od dnia wniesienia pozwu. Wskazała, iż świadczenie czynszu najmu jest świadczeniem niepodzielnym, płaconym w całości na wskazane w umowie konto bankowe. Przy czym obie umowy przewidywały, że wszelkie zmiany i uzupełnienia umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Przyznała, iż otrzymywała korespondencję od powoda, w której powywoływał się on na rozwiązanie spółki cywilnej oraz zgłaszał żądanie zapłaty bezpośrednio na jego rzecz połowy czynszu. Pozwana kontaktowała się w tej sprawie z M. K., która zapewniła ją, iż spółka nie została rozwiązana i opłaty należy regulować w dotychczasowy sposób. M. K. poinformowała pozwaną, iż spór co do istnienia spółki cywilnej zawisł przed Sądem Okręgowym w L.. O fakcie i sposobie zakończenia tego sporu pozwana dowiedziała się dopiero z pozwu. Zdaniem pozwanej dopiero z chwilą prawomocnego zakończenia sporu z M. K., powód mógł żądać od pozwanej połowy czynszu, skoro – zgodnie z umową spółki cywilnej – każdy ze wspólników uprawniony był do prowadzenia spraw spółki w zakresie nie przekraczającym czynności zwykłego zarządu. Umowa najmu, z której powód wywodzi swoje roszczenia, wygasła przed uprawomocnieniem się wyroku w sprawi istnienia spółki cywilnej. Pozew obejmuje także należności za okres po rozwiązaniu umowy najmu – tj. za okres od kwietnia do czerwca 2023 roku. Pozwana wniosła także o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o podział majątku wspólnego M. K. i P. K. ( sprzeciw od nakazu zapłaty – karty: 340-342 akt sprawy).

W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu powód podniósł m.in., iż:

- rozliczenie pożytków, dochodzonych w tym postępowaniu nie może być przedmiotem postępowania o podział majątku wspólnego, gdyż roszczenie powoda dotyczy okres po rozwiązaniu spółki cywilnej,

- umowa najmu zawarta z pozwaną rozwiązała się po upływie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, a zatem ze skutkiem na koniec czerwca 2024 roku,

- nawet w przypadku zgłoszenia w toku postępowania o podział majątku wspólnego żądania rozliczenia pożytków pobranych przez M. K., rozstrzygnięcie sądu dotyczyć będzie wzajemnych roszczeń współwłaścicieli, a nie roszczeń podmiotów trzecich wobec współwłaściciela,

- pozwana nie uiszczała czynszu na wspólny rachunek bankowy M. K. i P. K., gdyż rachunek ten został zlikwidowany w dniu 3 stycznia 2019 roku . Tym samym pozwana uiszczała czynsz na rachunek bankowy M. K.,

- świadczenie z tytułu czynszu najmu jako świadczenie pieniężne - jest świadczenie podzielnym,

- podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia stanowi nadużycie prawa, biorąc pod uwagę podejmowane przez powoda działania celu wyegzekwowania od pozwanej udziału w pożytkach cywilnych, a także postawę pozwanej i pozostałych najemców, którzy przez niemal 5 lat ignorowali całkowicie prawa powoda jako współwłaściciela nieruchomości,

- pozwana nie wykazała uiszczenia czynszu najmu na rzecz M. K. ( odpowiedź na sprzeciw – karty: 384-392 akt sprawy).

P. K. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej koszów postępowania zabezpieczającego ustalonych przez komornika sądowego na kwotę 2.548,83 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zabezpieczającym wg norm przepisanych ( wniosek – karty: 357-358 akt sprawy).

Sąd Rejonowy w Radomiu ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 16 lutego 2010 roku P. K. i K. D. zawarli umowę spółki cywilnej pod nazwą (...) K. D., P. K. spółka cywilna. Umowa ta została zmieniona w dniu 28 listopada 2011 roku i wówczas jej stroną stała się również M. K., a nazwa spółki uzyskała brzmienie: (...) P. K., M. K. spółka cywilna. W wyniku kolejnej zmiany tej umowy, dokonanej w dniu 31 grudnia 2011 roku:

- stronami umowy spółki pozostali: P. K. i M. K.,

- P. K. i M. K. nabyli m.in. prawo użytkowania wieczystego działki o nr ewidencyjnym 13, położonej w R. przy ul. 1905 roku, uregulowanej w księdze wieczystej nr (...),

- udział w zyskach i stratach przysługiwał wspólnikom w częściach równych,

- każdy ze wspólników uprawniony był do prowadzenia spraw spółki w zakresie nie przekraczającym czynności zwykłego zarządu,

- dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu wymagało uchwały wspólników,

- każdemu ze wspólników przysługiwało prawo do wystąpienia ze spółki z ważnych powodów poprzez wypowiedzenie udziału ze skutkiem natychmiastowym ( kopia wypisu aktu notarialnego z dnia 31 grudnia 2011 roku wpisanego do rep. A nr (...), sporządzonego przed asesorem notarialnym D. C. – Kancelaria Notarialna w C. – karty: 37-46 akt sprawy).

P. K. i M. K. jako wspólnicy spółki cywilnej (...) P. K., M. K. spółka cywilna zawarli:

- w dniu 24 stycznia 2017 roku z E. G. umowę najmu lokalu użytkowego o powierzchni 20 m ², usytuowanego na II piętrze w budynku położonym przy ul. (...) w R., znajdującym się na nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr (...). Wysokość miesięcznego czynszu została określona od 1 sierpnia 2017 roku na kwotę 500 zł netto + VAT, płatną z góry do 7-go dnia danego miesiąc na rachunek bankowy wskazany w fakturze – (...). Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Stronom przysługiwało prawo jej wypowiedzenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia ( kopia umowy – karty: 114-118 akt sprawy),

- w dniu 24 października 2017 roku z E. G. umowę najmu lokalu użytkowego o powierzchni 11 m ², usytuowanego na I piętrze w budynku położonym przy ul. (...) w R., znajdującym się na nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr (...). Wysokość miesięcznego czynszu została określona od 1 maja 2018 roku na kwotę 341 zł netto + VAT, płatną z góry do 7-go dnia danego miesiąc na rachunek bankowy wskazany w fakturze – (...). Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Stronom przysługiwało prawo jej wypowiedzenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia ( kopia umowy – karty: 119-122 akt sprawy).

Pismem datowanym na 22 stycznia 2018 roku P. K. wypowiedział udział w spółce cywilnej ze skutkiem natychmiastowym z uwagi na utratę zaufania do drugiego wspólnika, co całkowicie uniemożliwia dalsze współdziałanie w ramach spółki cywilnej ( kopia pisma – karty: 47-50 akt sprawy). Oświadczenie powyższe zostało doręczone M. K. w dniu 6 lutego 2018 roku ( kopia z.p.o. – karta 51 akt sprawy).

P. K., pismem datowanym na 17 października 2018 roku poinformował E. G. o rozwiązaniu (...) P. K., M. K. spółka cywilna oraz uznawaniu faktur za okres od lipca do października 2018 roku za wystawione przez podmiot nieistniejący. Dołączył korekty tych faktur i wezwał do zapłaty za wskazany okres kwoty 125,24 zł na rachunek bankowy podany w treści rachunku nr R (...) ( kopia pisma – karta 144 oraz kopia dowodu nadania pisma – karta 145 akt sprawy). W piśmie datowanym na 15 listopada 2018 roku P. K. zaprzeczył dalszemu istnieniu spółki cywilnej oraz wyjaśnił zasady rozliczania i wezwał E. G. do zapłaty kwoty wskazanej na rachunku nr R (...) oraz połowy czynszu najmu za listopad 2018 roku, zgodnie z załączoną fakturą (...) ( kopia pisma – karty: 146-147 oraz kopia z.p.o. – karty: 149-150 akt sprawy).

Z dniem 3 stycznia 2019 roku (...) Bank (...) S.A. w W. zamknął rachunek bankowy nr (...) ( kopia pisma banku – karty: 189-190 akt sprawy).

Rachunek bankowy nr (...) nie należał do wspólników spółki cywilnej (...) P. K., M. K. s.c., ani do P. K. ( kopia zaświadczenia banku – karta 191 akt sprawy).

M. K. w wiadomości email skierowanej do E. G. w dniu 14 lutego 2019 roku, podpisując się jako wspólnik (...) P. K., M. K. spółka cywilna wskazała, iż podjęła szereg czynności celem ustalenia istnienia spółki ora wykazania, że wypowiedzenie umowy spółki nigdy nie miało miejsca. Poinformował, iż jest możliwość zapoznania się z pozwem o ustalenie istnienia spółki oraz skargą do Sądu Wieczystoksięgowego w R. ( wydruk wiadomości – karta 345 akt sprawy).

Sąd Okręgowy w L. oddalił powództwo M. K. o ustalenie, że P. K. nie wypowiedział skutecznie ze skutkiem na dzień 6 lutego 2018 roku umowy spółki cywilnej (...) P. K., M. K., stwierdzając w uzasadnieniu wyroku P. K. skutecznie wypowiedział swój udział w spółce bez zachowania terminu wypowiedzenia na dzień 6 lutego 2018 roku ( kopia uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie IX GC380/19 – karty: 201-237 akt sprawy). Wyrok uprawomocnił się w dniu 19 czerwca 2023 roku ( kopia odpisu wyroku Sąd Apelacyjnego L. wydanego w sprawie I Aga 185/22 – karta 238 akt sprawy).

M. K. została skazana za przestępstwo z art. 270 § 2 k.k. polegające na tym, że ni później niż do 30 listopada 2018 roku w C. wypełniła blankiet pełnomocnictwa opatrzony podpisem P. K., co było niezgodne z wolą P. K. oraz działaniem na jego szkodę, a także używała w/w dokumentu w ramach działalności (...) P. K., M. K. ( wydruk wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 grudnia 2023 roku wydanego w sprawie XI K 809/22 – karty: 314-316 akt sprawy).

E. G. w piśmie datowanym na 20 marca 2023 roku złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu ze skutkiem natychmiastowym umowy najmu z dnia 24 stycznia 2017 roku z uwagi na odcięcie ogrzewania oraz nie uregulowanie spraw związanych z istnieniem spółki. Zobowiązała się do opuszczenia lokalu do dnia 31 marca 2023 roku ( kopia oświadczenia – karta 344 akt sprawy).

P. K. wystawił E. G. faktury za wynajem lokalu przy ul. (...):

- na kwotę 125,24 zł, płatną do dnia 24 października 2018 roku za okres od 1 lipca do 31 października 2018 roku ( rachunek R (...) – karta 52 akt sprawy),

- na kwotę 496,92 zł, płatną do dnia 7 listopada 2018 roku za listopad 2018 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 53 akt sprawy),

- na kwotę 496,92 zł, płatną do dnia 7 grudnia 2018 roku za grudzień 2018 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 55 akt sprawy),

- na kwotę 496,92 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2019 roku za styczeń 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 57 akt sprawy),

- na kwotę 496,92 zł, płatną do dnia 7 lutego 2019 roku za luty 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 59 akt sprawy),

- na kwotę 496,92 zł, płatną do dnia 7 marca 2019 roku za marzec 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 61 akt sprawy),

- na kwotę 496,92 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2019 roku za kwiecień 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 63 akt sprawy),

- na kwotę 496,92 zł, płatną do dnia 7 maja 2019 roku za maj 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 65 akt sprawy),

- na kwotę 370,50 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2019 roku za czerwiec 2019 roku ( faktura (...) – karta 67 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 lipca 2019 roku za lipiec 2019 roku ( faktura (...) – karta 68 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 sierpnia 2019 roku za sierpień 2019 roku ( faktura (...) – karta 69 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 września 2019 roku za wrzesień 2019 roku ( faktura (...) – karta 70 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 października 2019 roku za październik 2019 roku ( faktura (...) – karta 71 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2020 roku za styczeń 2020 roku ( faktura (...) – karta 72 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 lutego 2020 roku za luty 2020 roku ( faktura (...) - karta 73 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 marca 2020 roku za marzec 2020 roku ( faktura (...) – karta 74 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2020 roku za kwiecień 2020 roku ( faktura (...) – karta 75 akt sprawy),

- na kwotę 307,20 zł, płatną do dnia 7 maja 2020 roku za maj 2020 roku ( faktura (...) – karta 76 akt sprawy),

- na kwotę 370,50 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2020 roku za czerwiec 2020 roku ( faktura (...) – karta 77 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 lipca 2020 roku za lipiec 2020 roku ( faktura (...) – karta 78 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 sierpnia 2020 roku za sierpień 2020 roku ( faktura (...) – karta 79 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 września 2020 roku za wrzesień 2020 roku ( faktura (...) – karta 80 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 października 2020 roku za październik 2020 roku ( faktura (...) – karta 81 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 listopada 2020 roku za listopad 2020 roku ( faktura (...) – karta 82 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 grudnia 2020 roku za grudzień 2020 roku ( faktura (...) – karta 83 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2021 roku za styczeń 2021 roku ( faktura (...) – karta 84 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 lutego 2021 roku za luty 2021 roku ( faktura (...) - karta 85 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 marca 2021 roku za marzec 2021 roku ( faktura (...) – karta 86 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2021 roku za kwiecień 2021 roku ( faktura (...) – karta 87 akt sprawy),

- na kwotę 307,20 zł, płatną do dnia 7 maja 2021 roku za maj 2021 roku ( faktura (...) – karta 88 akt sprawy),

- na kwotę 370,50 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2021 roku za czerwiec 2021 roku ( faktura (...) – karta 89 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 lipca 2021 roku za lipiec 2021 roku ( faktura (...) – karta 90 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 sierpnia 2021 roku za sierpień 2021 roku ( faktura (...) – karta 91 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 września 2021 roku za wrzesień 2021 roku ( faktura (...) – karta 92 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 października 2021 roku za październik 2021 roku ( faktura (...) – karta 93 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 listopada 2021 roku za listopad 2021 roku ( faktura (...) – karta 94 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 grudnia 2021 roku za grudzień 2021 roku ( faktura (...) – karta 95 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2022 roku za styczeń 2022 roku ( faktura (...) – karta 96 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 lutego 2022 roku za luty 2022 roku ( faktura (...) - karta 97 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 marca 2022 roku za marzec 2022 roku ( faktura (...) – karta 98 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2022 roku za kwiecień 2022 roku ( faktura (...) – karta 99 akt sprawy),

- na kwotę 307,20 zł, płatną do dnia 7 maja 2022 roku za maj 2022 roku ( faktura (...) – karta 100 akt sprawy),

- na kwotę 370,50 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2022 roku za czerwiec 2022 roku ( faktura (...) – karta 101 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 lipca 2022 roku za lipiec 2022 roku ( faktura (...) – karta 102 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 sierpnia 2022 roku za sierpień 2022 roku ( faktura (...) – karta 103 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 września 2022 roku za wrzesień 2022 roku ( faktura (...) – karta 104 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 października 2022 roku za październik 2022 roku ( faktura (...) – karta 105 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 listopada 2022 roku za listopad 2022 roku ( faktura (...) – karta 106 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 grudnia 2022 roku za grudzień 2022 roku ( faktura (...) – karta 107 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2023 roku za styczeń 2023 roku ( faktura (...) – karta 108 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 lutego 2023 roku za luty 2023 roku ( faktura (...) - karta 109 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 marca 2023 roku za marzec 2023 roku ( faktura (...) – karta 110 akt sprawy),

- na kwotę 307,50 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2023 roku za kwiecień 2023 roku ( faktura (...) – karta 111 akt sprawy),

- na kwotę 307,20 zł, płatną do dnia 7 maja 2023 roku za maj 2023 roku ( faktura (...) – karta 112 akt sprawy),

- na kwotę 370,50 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2023 roku za czerwiec 2023 roku ( faktura (...) – karta 113 akt sprawy).

Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2024 roku komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomiu – R. K. ustalił koszty postępowania w celu wykonania zabezpieczenia roszczenia P. K. wobec E. G. na kwotę 2.584,83 zł ( odpis prawomocnego postanowienia wydanego w sprawie GKm 11/24 – karta 423 i verte akt sprawy).

Sąd dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o wskazane powyżej dokumenty. Nie były one kwestionowane w toku procesu przez żadną ze stron. Nie budziły także wątpliwości Sądu. Stan faktyczny w sprawie co do zasady był niesporny. Oddalono wnioski o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. z uwagi, że miały one wykazać fakty bezsporne.

Sąd Rejonowy w Radomiu rozważył, co następuje:

Wysokość oraz obowiązek zapłaty czynszu z tytułu najmu lokali użytkowych – nie były sporne, za wyjątkiem:

- należności, które stały się wymagalne przed dniem 31 grudnia 2018 roku z uwagi na upływ trzyletniego okresu ich przedawnienia z dniem 31 grudnia 2022 roku,

- należności za okres od dnia 1 kwietnia 2023 roku, gdyż – w ocenie pozwanej – umowa najmu z dnia 24 stycznia 2017 roku została rozwiązana z dniem 31 marca 2023 roku.

Osią sporu była kwestia uprawnionego do przyjęcia świadczeń określonych w umowie.

Zarzut przedawnienia części roszczeń Sąd uznał za zasadny. W doktrynie przyjmuje się, że świadczenie okresowe to świadczenie pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku, powtarzające się w określonych odstępach czasu, niestanowiące jednak z góry ustalonej całości. Do kategorii tej należą przede wszystkim roszczenia o zapłatę rent, czynszów i odsetek (P. Machnikowski [w:] Kodeks cywilny..., red. E. Gniewek, P. Machnikowski, 2017, s. 305; P. Nazaruk [w:] Kodeks cywilny..., red. J. Ciszewski, 2014, s. 251; A. Jedliński [w:] Kodeks cywilny..., t. 1, red. A. Kidyba, s. 742). Okres przedawnienia roszczeń z tytułu czynszu najmu, a zatem świadczeń okresowych - wynosi 3 lata (art. 118 k.c.). Pozew został wniesiony w grudniu 2023 roku, a zatem należności wymagalne przed dniem 1 stycznia 2020 roku – uległy przedawnieniu. Tym samym powództwo co do kwoty 5.141,18 zł podlegało oddaleniu na podstawie art. 118 k.c., gdyż powód nie wykazał, aby w tym okresie nastąpiły zdarzenia skutkujące przerwaniem biegu okresu przedawnienia wskazane w art. 123 § 1 k.c.

Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa uwzględniać należy wszystkie okoliczności konkretnego przypadku, zachodzące zarówno po stronie zobowiązanego, jak i po stronie poszkodowanego. Choć zarzut przedawnienia nie stanowi w istocie prawa podmiotowego, jego podniesienie może w wyjątkowych okolicznościach stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art.
5 k.c. Terminy przedawnienia roszczeń służą bowiem zagwarantowaniu pewności obrotu prawnego, stąd uznanie zarzutu przedawnienia za naruszający zasady współżycia społecznego mogłoby nastąpić jedynie w sytuacjach usprawiedliwionych wyjątkowymi okolicznościami. Stosując powołany przepis trzeba mieć oczywiście na względzie jego szczególny charakter wynikający z użycia w nim klauzul generalnych. Przepis ten może w wyjątkowych przypadkach rozwiązywać kolizję wartości przejawiającej się w pewności stosunków prawnych, chronionej instytucją przedawnienia oraz wartości, jaką stanowi prawo pokrzywdzonego do uzyskania ochrony prawnej naruszonego dobra ( wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2002 III CKN 1115/00). Z tej też przyczyny dla oceny, czy podniesiony zarzut przedawnienia nie nosi znamion nadużycia prawa, konieczne jest rozważenie charakteru dochodzonego roszczenia, przyczyn opóźnienia i jego nienadmierności ( wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2003 I CKN 204/2001).

Strona powodowa uzasadniając swoje stanowisko w przedmiocie nadużycia przez pozwaną prawa powołała następujące okoliczności:

- ignorowanie przez pozwaną oraz pozostałych najemców prawa powoda jako współwłaściciela nieruchomości przez prawie 5 lat,

- dokonanie przez pozwaną wyboru współwłaściciela, na rzecz którego uiszczała czynsz w sytuacji, gdy powód wielokrotnie sprzeciwiał się temu i tym samym pozbawienie powoda przez kilka lat pożytków cywilnych,

- wniesienie powództwa zaledwie kilka miesięcy po uprawomocnieniu się wyroku oddalającego powództwo M. K. o ustalenia istnienia spółki cywilnej.

Korzystanie przez dłużnika z zarzutu przedawnienia jest jego ustawowym prawem, a nie szczególnym przywilejem, więc co do zasady nie powinno być oceniane pejoratywnie. Jedynie w szczególnych okolicznościach zaistniałych w konkretnej sprawie zarzut ten może zostać potraktowany jako nadużycie prawa. Ciężar dowodu tych okoliczności spoczywa na stronie powołujące się na art. 5 k.c. Temu obowiązkowi strona powodowa w niniejszej sprawie nie podołała. Podkreślenia wymaga fakt, iż powód nadal ma status przedsiębiorcy i w tym postępowaniu dochodzi swoich roszczeń jako przedsiębiorca. Ustawodawca budując w stosunkach gospodarczych wzorzec należytej staranności nakazuje uwzględnić wyższe wymagania z uwagi na zawodowy charakter działalności dłużnika. Uzasadnieniem dla takiego „surowszego" wzorca jest okoliczność, że działalność przedsiębiorcy, mająca charakter gospodarczy lub zawodowy, prowadzona jest w sposób ciągły i powinna być oparta na szczególnych umiejętnościach. Nie oznacza to oczywiście, że profesjonalista powinien dołożyć szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W jego przypadku wymaga się jednak zwiększonego zaangażowania w podjęte działania przygotowujące i realizujące świadczenie. Chodzi więc o jego większą zapobiegliwość, rzetelność i dokładność w działaniach. Wzorzec starannego przedsiębiorcy działającego w profesjonalnym obrocie handlowym musi zatem także uwzględniać szczególną zdolność przewidywania skutków podejmowanych czynności oraz duże wymagania w zakresie jego wiedzy i umiejętności praktycznych (fachowość). Należy podkreślić, że chodzi także o wiedzę, która wykracza poza zasób informacji specjalistycznych w danej dziedzinie, ale jest niezbędna do profesjonalnego działania. Przykładem może być konieczność znajomości przepisów prawnych, obowiązujących w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym powód powinien był wytoczyć powództwo przed upływem okresu przedawnienia, jak czynił to inicjując sprawy, które toczyły się w tutejszym Sądzie pod sygn. V GC 446/19 i sygn. V GC 650/19. Wniesienie powództwa przez M. K. o ustalenia istnienia spółki cywilnej i nie zakończenie się tego postępowania przed upływem okresu przedawnienia uzasadniałoby ewentualnie zawieszenie postępowania w sprawie o zapłatę.

Twierdzenie pozwanej, iż czynsz najmu jest świadczeniem niepodzielnym – nie było zasadne. Przepis art. 379 § 2 k.c. definiuje świadczenie podzielne. Jest nim takie świadczenie, które może być spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości. Kryteria wyróżnienia świadczeń podzielnych muszą wystąpić kumulatywnie. Przy ocenie podzielności świadczenia nie chodzi o to, że nie może ono być spełnione częściami, ponieważ wartość części będzie mniejsza niż wartość całego świadczenia, ale o ocenę, czy przez spełnienie świadczenia w częściach nie zmieni się jego wartość jako całości. Kryterium ekonomiczne nie jest jednoznaczne, ponieważ o wpływie podziału świadczenia na jego wartość nie przesądzają obiektywne cechy świadczenia, lecz wola stron. Z woli stron umowy świadczenie nawet z natury podzielne może być traktowane jako niepodzielne, ze wszystkimi skutkami zobowiązania niepodzielnego. Jednakże z treść umowy najmu zawartej przez strony nie wskazuje na to, aby wolą stron było nadanie charakteru niepodzielności czynszowi. Nie wynika to bowiem z faktu wskazania jednego rachunku bankowego, gdyż w dacie zawarcia umowy wynajmującymi byli wspólnicy spółki cywilnej (współwłasność łączna tzw. bez udziałowa), którzy – na potrzeby prowadzonej działalności – zawarli umowę o prowadzenie rachunku bankowego. Rozwiązanie spółki cywilnej nie skutkowało rozwiązaniem, czy wygaśnięciem umowy najmu, ale zmieniało zasady partycypowania w pożytkach cywilnych, przysługujących z tytułu umowy najmu.

Sąd nie podzielił twierdzenia pozwanej co do rozwiązania umowy najmu z dniem 31 marca 2023 roku. Pozwana złożyła w piśmie datowanym na 20 marca 2023 roku oświadczenie o wypowiedzeniu ze skutkiem natychmiastowym umowy najmu z dnia 24 stycznia 2017 roku z uwagi na odcięcie ogrzewania oraz nie uregulowanie spraw związanych z istnieniem spółki. Tym samym skorzystała z uprawnienia określonego w art. 682 k.c. W przepisie tym ustawodawca odwołuje się do szczególnych sytuacji wystąpienia wad, w których stan lokalu stwarza realne niebezpieczeństwo (zagrożenie) dla życia lub zdrowia wskazanych w nim osób, które może być zweryfikowane na podstawie ich wiedzy i doświadczenia życiowego. Oznacza to, że stan lokalu stwarzać musi realne niebezpieczeństwo dla zdrowia wymienionych osób , np. zagrzybienie, możliwość zawalenia się ściany, nadmierny hałas. Zagrożenie dla zdrowia musi mieć charakter realny i obiektywny w tym sensie, że subiektywne przekonanie najemcy o możliwości wystąpienia skutków wyrażonych w tym przepisie nie wystarczy , aby mógł się na regulację z art. 682 k.c. skutecznie powołać. Istotne jest jednak to, że stan zagrożenia, tj. możliwość wystąpienia określonego skutku , musi istnieć, ale skutek ten nie musi nastąpić . Co istotne - uprawnienie do natychmiastowego wypowiedzenia umowy najmu przysługuje najemcy dopiero po wezwaniu wynajmującego do ich usunięcia i nie spełnienia przez niego tego zobowiązania, co potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 9 października 2013 roku, sygn. V CSK 467/12: „Uprawnienie do wypowiedzenia umowy najmu przez najemcę na podstawie art. 682 k.c. powstaje dopiero po wezwaniu wynajmującego – w każdej prawnie dozwolonej formie – do usunięcia wady i mimo takiej możliwości niewykonanie przez niego obowiązku. Powołany przepis może być stosowany niezależnie od tego, czy wady wyniknęły z przyczyn leżących po stronie wynajmującego.” Pozwana nie wykazała, aby wzywała wynajmującego do usunięcia wady w zakreślonym terminie, a ponadto – w ocenie Sądu – brak ogrzewania w lokalu w okresie od marca do późnej jesieni – nie stanowi zagrożenia dla zdrowia najemcy. Tym samym rozwiązanie umowy najmu można uznać za skuteczne z upływem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, a zatem z dniem 30 czerwca 2023 roku. Powód dochodził należności za okres do czerwca 2023 roku włącznie.

Oceniając natomiast legitymację procesową powoda wskazać należy, iż spółka cywilna nie ma osobowości prawnej. Istota spółki cywilnej wyczerpuje się w wielostronnym stosunku zobowiązaniowym łączącym wspólników. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego przedsiębiorcą, który ma obowiązek działać pod firmą, ujawnianą we właściwym rejestrze jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33 ¹k.c. Na gruncie prawa prywatnego nie spółka cywilna, lecz wspólnicy takiej spółki (osoby fizyczne) mają przymiot przedsiębiorców. Obowiązek działania przedsiębiorcy pod firmą (art. 43 ³ § 1 k.c.) w przypadku spółki cywilnej oznacza, że firma nie przysługuje spółce cywilnej, lecz ich wspólnikom, z których każdy ma odrębną firmę (imię i nazwisko). Posługiwanie się w obrocie nazwą przedsiębiorstwa prowadzonego przez wspólników nie dowodzi powstania odrębnej od wspólników struktury działającej na zewnątrz. Z chwilą rozwiązania spółki następuje zmiana charakteru majątku wspólników. Współwłasność łączna zmienia się we współwłasność w częściach ułamkowych. Konsekwencją tego jest, zgodnie z art. 875 § 1 k.c., odpowiednie stosowanie przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów art. 875 § 2 i 3 k.c. Zamieszczone w art. 875 § 1 k.c. odesłanie do przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych odnosi się nie tylko do przepisów prawa materialnego (art. 195 i nast. k.c.), ale i przepisów regulujących postępowanie w przedmiocie zniesienia współwłasności (art. 617 i nast. k.p.c.). Adresatem uregulowania przyjętego w powołanych przepisach są byli wspólnicy spółki. Trafnie zatem przyjmuje się, że otwierające drogę do podziału majątku wspólnego ustalenie, że doszło do zapłaty długów, nie jest wiążące w stosunkach między wspólnikami a osobami trzecimi ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2000 r., III CKN 599/98). Unormowanie przyjęte w art. 875 § 2 i 3 k.c. nie może zatem stanowić przeszkody w realizowaniu przez każdego z byłych wspólników - w okresie przed podziałem ich wspólnego majątku - uprawnienia w dochodzeniu od dłużnika tego majątku wierzytelności na swoją rzecz i w części odpowiadającej jego udziałowi. Podobnie rzecz się ma, gdy były wspólnik realizuje czynność zachowawczą w rozumieniu art. 209 k.c. ( uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1999 roku, II CKN 460/98, oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 roku, I CKN 1118/00). Stanowisko takie w odniesieniu do uprawnień byłych małżonków, Sąd Najwyższy wyraził w uchwale z dnia 30 maja 1975 roku, sygn. III CZP 27/75 i w postanowieniu z dnia 9 września 1999 roku, sygn. II CKN 460/98, stwierdzając, że po ustaniu wspólności majątkowej każdy z małżonków może przed podziałem tego majątku dochodzić we własnym imieniu i na swoją rzecz od dłużnika majątku wspólnego przypadającej mu części wierzytelności podzielnej. Stanowisko to zachowuje aktualność w odniesieniu do majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej z uwagi na podobieństwo sytuacji wspólników oraz małżonków po ustaniu wspólności majątkowej. W obu przypadkach przed dokonaniem podziału występuje wspólność pewnej masy majątkowej, w skład której wchodzą zarówno prawa rzeczowe, jak i obligacyjne, i do której znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Każdy ze wspólników może zatem skutecznie dochodzić od dłużnika tego majątku wierzytelności na swoją rzecz i w części odpowiadającej jego udziałowi ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2009 roku, sygn. V CSK 325/08, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2004 roku, IV CK 12/03).

Umowa spółki cywilnej zawarta przez P. K. i M. K. została rozwiązana z dniem 6 lutego 2018 roku. Powód bowiem zrealizował przysługujące mu uprawnienia do wypowiedzenia udziału bez zachowania terminów wypowiedzenia (art. 869 § 2 zdanie 1 k.c.), składając jednostronne oświadczenie w tym przedmiocie. Oświadczenie to dotarło do wiadomości M. K. w dniu 6 lutego 2018 roku. Ponieważ umowa spółki cywilnej miała charakter dwustronnej, wypowiedzenie udziału skutkowało rozwiązaniem spółki (art. 875 k.c.), o czym jednoznacznie przesądził prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w L. z 4 maja 2022 roku, wydany w sprawie sygn. akt IX GC 380/19.

Wierzytelność pieniężna, stanowiąca składnik majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki cywilnej, może być dochodzona przez byłego wspólnika w części odpowiadającej jego udziałowi w tym majątku, bez względu na stanowisko pozostałych wspólników ( wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2004 roku, sygn. IV CK 12/03). Tym samym powodowi, jako współwłaścicielowi najętej rzeczy, przysługiwała legitymacja procesowa czynna w niniejszym sprawie.

Sąd nie podzielił stanowiska pozwanej, iż uiszczając całość należności z tytułu czynszu na wskazany przez M. K. rachunek bankowy – zwolniła się z obowiązku zapłaty wobec powoda.

Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości ich udziałów, a więc w tym przypadku współwłaściciele powinni brać udział po połowie w przychodach pochodzących z wynajmu lokalu (art. 207 k.c). Jak wynika z treści art. 201 k.c. do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli; w braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności. Żaden ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości nie posiadał większości, gdyż przysługiwały im równe udziały. Dla dokonania czynności zwykłego zarządu musieliby zatem występować wspólnie (art. 204 k.c.), a taka sytuacja nie miała miejsca. Dochodzenie czynszu najmu stanowi czynność zwykłego zarządu, ponieważ należy do kategorii bieżących, zwykłych spraw związanych z gospodarowaniem rzeczą wspólną. Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa (art. 209 k.c.). Nie sposób przyjąć, że w omawianej sytuacji pobieranie czynszu najmu przez jednego ze współwłaścicieli, i to wbrew wyraźnej woli drugiego współwłaściciela, stanowiło czynność zachowawczą. Celem czynności zachowawczej jest ochrona wspólnego prawa przed możliwym niebezpieczeństwem utraty prawa własności, uszkodzenia, czy pogorszenia rzeczy, stanowiącej przedmiot współwłasności. W tym pojęciu mieszczą się czynności zmierzające do usunięcia zagrożenia wspólnej rzeczy i wspólnego prawa własności tej rzeczy, a także czynności podejmowane w sytuacji, gdy już doszło do naruszenia wspólnego prawa. Przesłanką istnienia samodzielnej legitymacji współwłaściciela jest więc zagrożenie lub naruszenie wspólnego prawa. Takie okoliczności nie zaistniały w niniejszej sprawie, a nadto powód sprzeciwiał się m.in. pobieraniu samodzielnie całości czynszu najmu przez M. K., o czym poinformował zarówno ją, jak i pozwaną. Tym samym M. K., pobierając w pełnej wysokości czynszu najmu od dnia rozwiązania spółki, przekroczyła swoje uprawnienia i naruszyła art. 201 k.c. W tej sytuacji świadczenie przez pozwaną na rzecz M. K. kwot ponad jej udział, stanowiło świadczenie do rąk osoby nieuprawnionej w rozumieniu art. 452 k.c. i nie mogło prowadzić do zwolnienia z zobowiązania wobec powoda. Pozwana, co najmniej od listopada 2018 roku miała wiedzę i świadomość rozwiązania (...) P. K., M. K. spółki cywilnej. W związku z dochodzącymi do niej sprzecznymi informacjami od byłych wspólników, że spółka nadal istnieje lub została skutecznie rozwiązana, wskazaniem przez M. K. innego rachunku bankowego do zapłaty czynszu - pozwana powinna powziąć, dokładając należytej staranności (art. 355 § 2 k.c.), uzasadnione wątpliwości co do osoby wierzyciela. Jako przedsiębiorca powinna wykazać się także zapobiegliwością w działaniach i zdolnością przewidywania skutków podejmowanych czynności. Rozsądnym i adekwatnym działaniem byłoby skorzystanie z porady prawnej, o ile pozwana nie dysponowała wiedzą na temat możliwości wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na złożenia świadczenia do depozytu sądowego, gdyż w okolicznościach opisanych w stanie faktycznym – postał spór co do osoby wierzyciela. Powód, jako wierzyciel do połowy czynszu, nie skorzystał z płatności dokonanych przez pozwaną, co mając na uwadze – Sąd uznał, iż pozwana nie zwolniła się w tym zakresie ze swojego długu. Wobec powyższego Sąd uwzględnił powództwo co do połowy czynszu wymagalnego w okresie od stycznia 2020 roku do czerwca 2023 roku, o czym orzekł w punkcie I-szym wyroku na podstawie umowy najmu zawartej przez strony, art. 875 § 2 i 3 k.c. i art. 207 k.c.

Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Poza sporem pozostawał fakt, iż pozwana nie uiściła połowy czynszu na rzecz powoda w terminach określonych w załączonych do pozwu fakturach, a ustalonych zgodnie z zapisami umowy najmu, tym samym stronie powodowej należały się odsetki ustawowe za opóźnienie, co mając na uwadze powyższe – Sąd uwzględnił w tym żądanie pozwu na podstawie powyżej powołanego przepisu oraz zapisów umowy najmu.

Ubocznie wskazać należy, iż pozwana nie wykazała uiszczenia na rzecz M. K. całości należności z tytułu czynszu za okres wskazany w pozwie.

Okoliczność, iż pomiędzy M. K. a P. K. toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego i tym samym zaistniały pomiędzy nimi spór o rozliczenie pożytków cywilnych pobranych przez M. K. m.in. od pozwanej, zgodnie z art. 618 k.c. zostanie objęty postępowaniem o podział majątku wspólnego – nie stanowiła przeszkody dla zakończenia niniejszej sprawy. Do roszczeń z tytułu posiadania rzeczy rozpoznawanych w toku sprawy o zniesienie współwłasności (art. 618 k.c.) należą m.in. sprawy o pobrane pożytki ( uchwała Sądu Najwyższego z 26 marca 1970 roku, sygn. III CZP 7/70), a zatem sprawy wyłącznie pomiędzy współwłaścicielami, a nie współwłaścicielem a osobą trzecią. Oczywiście sposób rozliczenia pobranych przez M. K. pożytków cywilnych będzie miał znaczenie dla pozwanej, gdyż w sytuacji zasądzenia od M. K. na rzecz P. K. połowy uiszczonego przez pozwaną na rzecz M. K. czynszu za okres po rozwiązaniu spółki cywilnej – zaistnieją podstawy do żądania przez pozwaną od powoda zwrotu tych świadczeń. Niemniej jednak celu zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 k.c. nie stanowi umożliwienie pozwanej uniknięcia wytoczenia pozwu przeciwko P. K..

Zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez strony, Sąd uznał: opłatę od pozwu 1.000 zł, opłaty za czynności zawodowych pełnomocników stron ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804) i na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800) – 7.200 zł (2 x 3.600 zł), opłaty od pełnomocnictw w kwocie łącznej 34 zł (2 x 17 zł). Opłaty za czynności zawodowych pełnomocników reprezentujących strony Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w przedmiotowej sprawie, gdyż wskazane powyżej okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocników stron pozostawała na przeciętnym poziomie. Sporządzanie obszernych pism procesowych, których treść w znacznym zakresie zawiera fragmenty orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz fragmenty z komentarzy – nie stanowi o nakładzie pracy ponad poziom przeciętny, gdyż poglądy prezentowane przez Sąd Najwyższy oraz doktrynę – Sąd analizuje – na potrzeby rozstrzygnięcia sporu.

Powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej także kosztów postępowania zabezpieczającego.

Z uwagi na charakter wpadkowy postępowania zabezpieczającego w odniesieniu do postępowania co do meritum rozstrzygnięcie o kosztach tego postępowania następuje dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie co do istoty sprawy zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania zabezpieczającego, powinien zostać zgłoszony do zamknięcia rozprawy (art. 109 k.p.c.). Przy czym o tym, która ze stron ponosi te koszty, decyduje wynik całego procesu, a nie sam tylko wynik postępowania zabezpieczającego. Uprawniony będzie mógł wystąpić z wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania zabezpieczającego w terminie 2 tygodni licząc od dnia uprawomocnienia się postanowienia komornika ustalającego wysokość kosztów w postępowaniu zabezpieczającym na zasadzie analogii wynikającej z przepisu art. 745 § 2 k.p.c.

Koszty wykonania postanowienia zabezpieczającego w przypadku, gdy tytuł zabezpieczenia podlega wykonaniu w drodze egzekucji, ustala komornik sądowy. Na podstawie art. 770 k.p.c. w zw. z art. 743 k.p.c. komornik może tylko ustalić koszty wykonania zabezpieczenia, nie jest natomiast władny orzec, kto te koszty ma ponieść, gdyż zgodnie z art. 745 k.p.c. rozstrzygnięcie w tym względzie należy do sądu. Postanowienie komornicze jest prejudykatem w stosunku do orzeczenia sądu, w którym zostanie ustalone, kto ponosi koszty postępowania jako całości, w tym postępowania zabezpieczającego. Przez pojęcie kosztów wykonania zabezpieczenia należy rozumieć wyłącznie koszty należne organowi egzekucyjnemu (opłaty i wydatki). Komornik nie jest natomiast uprawniony do ustalania wysokości kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w postępowaniu zabezpieczającym. W przedmiocie obowiązku poniesienia tych kosztów orzeka dopiero sąd, natomiast podstawą rozstrzygnięcia sądu jest postanowienie komornika, w którym zawarta jest informacja, która ze stron i w jakim zakresie poniosła koszty postępowania w przedmiocie wykonania tytułu zabezpieczenia. Sąd jest przy tym związany prawomocnym postanowieniem komornika w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania zabezpieczającego. Koszt związany z reprezentacją strony w toku postępowania zabezpieczającego niewątpliwie zalicza się do celowych kosztów postępowania, a zatem podlega uwzględnieniu przy ustalaniu tych kosztów w orzeczeniu kończącym postępowanie co do meritum. Z uwagi jednak na brak szczegółowych unormowań w rozporządzeniach regulujących wysokość opłat za czynności adwokatów i radców prawnych, wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powinna być ustalana w wysokości przyjętej w sprawach o najbardziej zbliżonym charakterze. W przypadku zabezpieczeń podlegających wykonaniu w drodze egzekucji problem ustalenia wysokości opłaty za czynności adwokata lub radcy prawnego został w praktyce orzeczniczej rozwiązany w ten sposób, że odpowiednio stosuje się tu stawki wynagrodzenia adwokackiego lub radcowskiego obowiązujące w postępowaniu egzekucyjnym.

Wniosek powoda o zasądzenie koszów postępowania zabezpieczającego ustalonych przez komornika sądowego na kwotę 2.548,83 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zabezpieczającym wg norm przepisanych – został złożony w terminie. Opłatę za czynności pełnomocnika powoda w postępowaniu zabezpieczającym Sąd ustalił na kwotę 900 zł (25% opłaty minimalnej, ustalonej na podstawie § 8 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Tym samym koszty postępowania w przedmiocie wykonania zabezpieczenia wyniosły łącznie 3.484,83 zł.

Przepis art. 100 k.p.c. uzupełnia zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, wprowadzając zasadę kompensaty (zniesienia kosztów) oraz zasadę ich stosunkowego rozdziału. W wypadku zatem, kiedy obie strony procesu w równym lub różnym stopniu wygrały i przegrały proces orzeczenie o kosztach procesu może przybrać trzy różne postacie, a mianowicie:

1) wzajemnego zniesienia kosztów – jeżeli strony w równym lub niemal równym stopniu wygrały i przegrały proces;

2) stosunkowego rozdzielenia kosztów – jeżeli sąd uwzględnił tylko część roszczenia (roszczeń) powoda, w zależności od stopnia tego uwzględnienia;

3) zwrotu wszystkich kosztów – jeżeli przeciwnik strony uległ tylko w nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Pozwany przegrał spór w 71,52%:

18.056,18 – 100%

12.915 zł – x

x = 71,52%w związku z powyższym powinien ponieść koszt procesu odpowiadające 71,52% sumy tych kosztów – to jest w kwocie 8.381,30 zł (11.718,83 zł x 71,52%). Wydatkował na ten cel kwotę 3.617 zł, a zatem kwotę niższą o 4.764,30 zł. Wobec powyższego taką kwotę zgodnie z powyżej przestawionymi zasadami rozliczania kosztów procesu, pozwana powinien zwrócić powodowi, co mając na uwadze Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 100 k.p.c.