Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Radomiu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 marca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy w składzie:

Przewodniczący	sędzia Monika Podgórska
Protokolant	Katarzyna Musiałek

po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2025 roku w Radomiu na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
w W.

przeciwko (...) spółka akcyjna
w S.

o zapłatę

I.  zasądza od (...) spółka akcyjna
w S. na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
w W. kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w od dnia 14 marca 2020 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od (...) spółka akcyjna
w S. na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
w W. kwotę 311,69 zł (trzysta jedenaście złotych sześćdziesiąt dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

IV.  nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomiu tytułem wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Radomiu:

- kwotę 189,48 zł (sto osiemdziesiąt dziewięć złotych czterdzieści osiem groszy) od (...) spółka akcyjna
w S.,

- kwotę 410,52 zł (czterysta dziesięć złotych pięćdziesiąt dwa grosze) od
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W..

Sygn. akt V GC 77/24

UZASADNIENIE

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od (...) spółka akcyjna w S. kwoty 791,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 marca 2020 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego oraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Uzasadniając swoje roszczenie powódka wskazała, że w wyniku zdarzenia z dnia 12 listopada 2019 roku doszło do szkody w pojeździe marki H. (...), dostosowanym i służącym do prowadzenia szkolenia z zakresu nauki jazdy kategorii B, należącym do A. S. (1). Poszkodowany, aby móc kontynuować działalność gospodarczą, do prowadzenia której wykorzystywał przedmiotowy pojazd, wynajął pojazd zastępczy od powódki, akceptując stawkę dobową w wysokości 350 zł netto za dobę (430,50 zł brutto). Ubezpieczyciel uznał za zasadny czas dzierżawy w wymiarze 2 dni zamiast 3 dni, gdyż nie uwzględnił 2 dni organizacyjnych. Zakwestionował także stawkę dzienna najmu uznając ją za zasadną do wysokości 250 zł brutto (203,25 zł netto). W innych postępowaniach likwidacyjnych pozwany uznawał stawkę powódki w wysokości 350 zł brutto za uzasadnioną w przypadku wynajmu pojazdu specjalistycznego, przystosowanego do prowadzenia szkoleń z zakresu nauki prawa jazdy. Pozwany zatem wypłacił powódce odszkodowanie w wysokości 500 zł brutto ( pozew - karty: 4-5 akt sprawy).

Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Radomiu w dniu 11 stycznia 2024 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w przedmiotowej sprawie ( nakaz zapłaty - karta 24 akt sprawy).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wskazał, że nie kwestionuje prawa poszkodowanego do skorzystania z pojazdu zastępczego, natomiast zarzuca poszkodowanego naruszenie obowiązku minimalizacji szkody. Pozwany złożył poszkodowanemu propozycję wynajęcia pojazdu zastępczego specjalistycznego, zastrzegając sobie prawo do weryfikacji stawki dobowej wynajęcia takiego pojazdu w przypadku nie skorzystania z tej propozycji. Stawka 250 zł brutto jest stawką, za którą poszkodowany mógł wynająć pojazd zastępczy w sieci wypożyczalni współpracujących z pozwanym. Rezygnując z tej możliwości poszkodowany przyczynił się do zwiększenia rozmiaru szkody. Pozwany uznał, iż w czasie 2 dni możliwa była naprawa uszkodzonego pojazdu: 1 dzień technologicznej naprawy i 1 dzień organizacyjny ( sprzeciw od nakazu zapłaty - karty: 30-32 i verte akt sprawy).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Współwłaścicielem pojazdu marki H. o nr rej (...) był A. S. (1) ( zdjęcia dowodu rejestracyjnego w pliku (...) – akta szkody - płyta – karta 66 akt sprawy). Pojazd ten przystosowany był do prowadzenia szkolenia z zakresu nauki jazdy kategorii B ( niesporne).

W dniu 12 listopada 2019 roku doszło do zdarzenia drogowego z udziałem w/w pojazdu, a pojazd sprawcy zdarzenia posiadał ubezpieczenie OC w ruchu krajowym w (...) spółka akcyjna w S.. Szkoda została zgłoszona w dniu 13 listopada 2019 roku i zarejestrowana pod nr (...) ( okoliczności niesporne, a nadto wynikające z potwierdzenia zgłoszenia szkody – wydruk wiadomości email – karta 34 akt sprawy). W dniu 13 listopada 2019 roku ubezpieczyciel sprawcy zdarzenia przesłał poszkodowanemu informację o możliwości skorzystania z pojazdu zastępczego pochodzącego z wypożyczalni podmiotów z nim współpracujących, wskazując że stawka dobowa wynajęcia pojazdu do nauki jazdy wynosi 250 zł brutto. W treści informacji podane zostały formy kontaktu w przypadku zainteresowania wynajęciem pojazdu zastępczego ( wydruk załącznika do maila z dnia 13 listopada 2019 roku – karta 36 i verte akt sprawy).

W dniu 8 stycznia 2020 roku A. S. (1) zawarł z A. D.:

- umowę najmu pojazd marki H. (...)o nr rej. (...), przystosowanego do prowadzenia szkoleń z zakresu nauki jazdy przy stawce dobowej 350 zł netto ( umowa – karty: 9-10 akt sprawy),

- umowę cesji wierzytelności w postaci prawa do odszkodowania z tytułu szkody z dnia 12 grudnia 2019 roku w pojeździe marki H. o nr rej (...), zarejestrowanej przez (...) spółka akcyjna w S. pod nr (...) ( umowa cesji – karta 13 akt sprawy).

A. S. (1) korzystał z pojazdu zastępczego do dnia 10 stycznia 2020 roku ( protokół zdawczo-odbiorczy – karta 11 akt sprawy).

A. D. w dniu 12 stycznia 2020 roku wystawiła A. S. (2) fakturę za wynajem pojazdu zastępczego na kwotę 1.291,50 zł brutto w wyliczenia 3 doby x 350 zł netto ( faktura nr (...) – karta 18 akt sprawy)

(...) spółka akcyjna w S. w dniu 13 lutego 2020 roku przyznało tytułem odszkodowania za wynajem pojazdu zastępczego kwotę 500 zł wg wyliczenia 2 dni x 250 zł brutto. Ubezpieczyciel wskazał, że uznał 2 dni wynajmu za zasadne to jest: 1 dzień technologicznej naprawy i 1 dzień organizacyjny, natomiast stawka dobowa najmu została weryfikowana do stawki, za którą poszkodowany mógł wynająć pojazd zastępczy od podmiotu z nim współpracującego ( wydruk informacji – karty: 37-38 akt sprawy).

W dniu 5 kwietnia 2021 roku A. D. zawarła z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. umowę cesji wierzytelności w postaci prawa do odszkodowania z tytułu szkody z dnia 12 grudnia 2019 roku w pojeździe marki H. o nr rej (...), zarejestrowanej przez (...) spółka akcyjna w S. pod nr (...) ( umowa cesji – karta 14 akt sprawy).

Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:

Data i okoliczności zdarzenia drogowego jakie miało miejsce w dniu 12 listopada 2019 roku z udziałem pojazdu marki H. o nr rej (...) oraz odpowiedzialność drugiego uczestnika zdarzenia za to zdarzenie, jak również legitymacja bierna i czynna procesowa – nie były przedmiotem sporu. Strona pozwana w tym zakresie nie zgłosiła żadnych zarzutów, w związku z czym Sąd nie prowadził postępowania dowodowego w zakresie powyżej wskazanym i dokonał ustaleń na podstawie dokumentów znajdujących się aktach sprawy, w tym w aktach szkody. Należy jednakże wskazać, iż w treści umów cesji wierzytelności jako datę zaistnienia szkody wskazano 12 grudnia 2019 roku, jednakże z uwagi na podany prawidłowo nr, pod jakim pozwany szkodę zarejestrował – nie budzi wątpliwości, iż roszczenie dotyczy zdarzenia z dnia 12 listopada 2019 roku.

Podstawę prawną niniejszego powództwa, stanowią przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Zgodnie z art. 4 w/w ustawy ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie natomiast do treści art 13 ust. 2 ustawy w obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust. 1 powołanej ustawy). I tak zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za zdarzenie komunikacyjne wywołujące szkodę na zasadach ogólnych o których mowa w art. 436 § 2 k.c. oraz według zasad określonych w art. 363 k.c., a w wypadku odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń - według zasad określonych w § 2 tego przepisu. Poszkodowany pozbawiony został pojazdu używanego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd uznał, że okoliczność ta pozostaje w związku przyczynowym z samym zdarzeniem, bowiem w sytuacji gdyby kolizja nie wystąpiła poszkodowany mógłby korzystać z pojazdu w sposób niezakłócony. Pozwany nie kwestionował potrzeby skorzystania przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego.

Podstawę prawną niniejszego powództwa, stanowią przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Zgodnie z art. 4 w/w ustawy ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie natomiast do treści art 13 ust. 2 ustawy w obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust. 1 powołanej ustawy). I tak zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za zdarzenie komunikacyjne wywołujące szkodę na zasadach ogólnych o których mowa w art. 436 § 2 k.c. oraz według zasad określonych w art. 363 k.c., a w wypadku odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń - według zasad określonych w § 2 tego przepisu. Poszkodowany pozbawiony został pojazdu używanego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd uznał, że okoliczność ta pozostaje w związku przyczynowym z samym zdarzeniem, bowiem w sytuacji gdyby kolizja nie wystąpiła poszkodowany mógłby korzystać z pojazdu w sposób niezakłócony. Treść oświadczenia poszkodowanego ( karta 10 akt sprawy) była pozwanemu znana na etapie wniesienia sprzeciwu, jednakże żadnych wniosków dowodowych zmierzających do jego weryfikacji w zakresie potrzeby skorzystania z pojazdu zastępczego – pozwany nie złożył.

Czas najmu pojazdu zastępczego przy szkodzie całkowitej - do kiedy uzasadniony jest najem pojazdu zastępczego w sytuacji braku ekonomicznego uzasadnienia naprawy pojazdu uszkodzonego był wielokrotnie podstawą sporów sądowych. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego i w orzecznictwie sądów powszechnych dominującym stanowiskiem było, że okres celowego i ekonomicznie uzasadnionego najmu pojazdu zastępczego w przypadku szkody całkowitej w pojeździe obejmuje okres od dnia wynajęcia pojazdu zastępczego do dnia, w którym poszkodowany mógł nabyć analogiczny pojazd, ale nie później niż do dnia otrzymania świadczenia odszkodowawczego za szkodę całkowitą w pojeździe. Takie stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 września 2004 r. (IV CK 672/03). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wskazanego wyroku podniósł, że „postulat pełnego odszkodowania przemawia za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia, z tym, że tylko za okres między dniem zniszczenia a dniem, w którym poszkodowany może nabyć analogiczny pojazd, nie dłuższy jednak niż za czas do zapłaty odszkodowania”. Również w wyrokach sądów powszechnych można było spotkać się ze stanowiskiem, że terminem końcowym, za który przysługuje refundacja kosztów najmu pojazdu zastępczego, jest zawsze dzień spełnienia świadczenia odszkodowawczego za szkodę całkowitą w pojeździe. Należy zwrócić uwagę na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 roku, sygn. akt III CZP 76/13. Sąd podjął uchwałę następującej treści: „Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC p.p.m. obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego w okresie niezbędnym do nabycia innego pojazdu mechanicznego, jeżeli odszkodowanie ustalone zostało w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy wartością pojazdu mechanicznego sprzed zdarzenia powodującego szkodę a wartością pojazdu w stanie uszkodzonym, którego naprawa okazała się niemożliwa lub nieopłacalna (tzw. szkoda całkowita)”. Jak zatem wynika z powyższego, przywołane orzeczenia Sądu Najwyższego uzasadniają zatem wniosek, że Sąd Najwyższy w wykładni art. 361 § 2 k.c. odszedł od stanowiska, że dzień wypłaty odszkodowania za szkodę całkowitą w pojeździe najpóźniej i zawsze kończy odpowiedzialność cywilną sprawcy lub odpowiedzialność gwarancyjną ubezpieczyciela za poniesione przez poszkodowanego wydatki na najem pojazdu zastępczego. Najnowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego uzasadnia wniosek, że czasem refundowanego najmu pojazdu zastępczego w przypadku szkody całkowitej jest okres od dnia wynajęcia pojazdu zastępczego w związku ze zniszczeniem posiadanego przez poszkodowanego pojazdu do dnia, w którym poszkodowany mógł nabyć faktycznie i obiektywnie odtworzyć możliwość korzystania ze zniszczonej rzeczy poprzez zakup innego pojazdu mechanicznego o podobnej wartości rynkowej.

Z akt szkody wynika, że dopiero 2 lipca 2019 roku została zakończona sprzedaż pozostałości ( plik (...)_pismo_glowne – akta szkody płyta – karta 75 akt sprawy) i w związku z tym – nastąpiła dopłata do odszkodowania. Nawet przyjmując, iż znając wysokość odszkodowania, przy czym nie była to kwota pełna z uwagi na oczekiwanie na zakończenie aukcji – dopiero wówczas poszkodowany mógłby przystąpić do poszukiwania pojazdu, który mógłby nabyć. Zakup tego pojazdu mógł być realny w terminie do 2 lipca 2019 roku. Przy czym podkreślenia wymaga fakt, iż w tej dacie nie zostało wypłacone pełne odszkodowanie (dopłata nastąpiła po 10 lipca 2019 roku). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał czas, przez jaki poszkodowany korzystał z pojazdu zastępczego – za uzasadniony.

Na pozwanym, jako podnoszącym zarzut naruszenia przez poszkodowanego obowiązku minimalizacji szkody, spoczywał ciężar wykazania, że zawarcie przez poszkodowanego umowy najmu pojazdu zastępczego z powódką skutkowało nieuzasadnionym zwiększeniem szkody. W ocenie Sądu dopiero wykazanie, iż poszkodowany świadomie lub przez niedbalstwo zapłacił kwotę wyższą, niż powinien, mogłoby zwolnić ubezpieczyciela z odpowiedzialności za tę nadwyżkę. Tak też stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 kwietnia 2002 roku, wydanym w sprawie I CKN 1466/99, zgodnie z którym możliwe jest przypisanie ubezpieczonemu naruszenia wynikającego z art. 354 § 2 k.c. obowiązku współpracy z dłużnikiem, jeżeli świadomie lub przez niedbalstwo kupił części droższe. Tę zasadę w ocenie Sądu należy odnieść również do kosztów najmu pojazdu zastępczego. Pozwany wskazał poszkodowanemu warunki, na jakich ma być dokonany najem, to jest klasę samochodu oraz dobową stawkę najmu. Rozliczenie kosztów najmu pojazdu zastępczego na warunkach zaproponowanych przez ubezpieczyciela miało mieć charakter bezgotówkowy, a zatem nie zachodziła potrzeba wyłożenia przez poszkodowanego środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych wydatków. Za oczywistą należało uznać okoliczność, że pozwany informując o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego taką możliwość nie tylko faktycznie przewiduje, ale i jest w stanie ją zrealizować. W związku z powyższym poszkodowany powinien, odpowiadając na propozycję ubezpieczyciela, zwrócić się z zapytaniem do niego, czy w konkretnych datach jest możliwy najem za wskazaną cenę i na jakich warunkach. Dopiero w przypadku nie zaakceptowania przez poszkodowanego warunków najmu zaproponowanych przez ubezpieczyciela, poszkodowany może być zmuszony do poszukania innej np. droższej oferty.

Poszkodowany nie skorzystał z oferty podmiotu współpracującego z pozwanym i kontynuował umowę najmu pojazdu zastępczego zawartą z powódką. Działanie pozwanego, który bezpośrednio po zgłoszeniu szkody, złożył propozycję najmu pojazdu zastępczego, wskazuje na dochowanie najwyższej staranności związanej z obowiązkami dłużnika ponoszącego zastępczą odpowiedzialność za sprawcę kolizji. Mianowicie, pozwany złożył ofertę najmu bezgotówkowego, która nie powodowała powstania jakichkolwiek kosztów po stronie poszkodowanego. Brak jest natomiast w sprawie dowodu na przyjęcie twierdzenia, że niemożliwe było skorzystanie przez poszkodowanego z propozycji najmu przedstawionej przez pozwanego, skoro nie został nawiązany kontakt z pozwanym w sposób przez niego określony (telefonicznie). Pozwany wskazał formę kontaktu w przypadku zainteresowania wynajęciem pojazdu zastępczego (nr telefonu), w związku z czym weryfikacja propozycji pozwanego powinna nastąpić poprzez kontakt z infolinią i zgłoszenie potrzeby skorzystania z pojazdu zastępczego. Wówczas zgłaszający uzyskałby szczegółowe informacje o ofercie konkretnego podmiotu współpracującego z pozwanym.

Na powódce zgodnie z art. 6 k.c. ciążył obowiązek wykazania, że wybór droższej oferty nie naruszał obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem. Wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. S. (1) nie został uwzględniony z uwagi na fakty wskazane w tezie dowodowej. Fakt złożenia propozycji wynajęcia adekwatnego pojazdu zastępczego (w załączniku do wiadomości email z dnia 13 listopada 2019 roku) oraz jej treść zostały wykazane przez pozwanego. W ocenie Sądu zeznania świadka, będącego osobą zainteresowaną w rozstrzygnięciu niniejszego sporu na korzyść powódki (chociażby z uwagi na fakturę wystawioną na jego osobę) – nie stanowiłyby obiektywnego dowodu na fakt, czy świadek podejmował działania dla uzyskania pojazdu zastępczego od pozwanego. Dowodem takim mógłby być wydruk wiadomości email z zapytaniem o możliwość wynajęcia pojazdu zastępczego w konkretnym okresie. Co istotne – powódka, znając stanowisko pozwanego co do przyczyn ustalenia wysokości odszkodowania na kwotę 500 zł – nie odniosła się do argumentacji pozwanego w uzasadnieniu pozwu – koncentrując się wyłącznie na tym, iż pozwany w innych postępowaniach likwidacyjnych uznawał stawkę 350 zł brutto, jak również nie zgłosiła już wówczas powyżej wskazanego wniosku dowodowego.

W powyżej przedstawionych okolicznościach jest oczywiste, iż nie istniały jakiekolwiek przeszkody w podjęciu przez poszkodowanego minimalnych czynności (kontaktu z ubezpieczycielem sprawcy szkody w sposób wskazany przez niego) w celu zgłoszenia potrzeby skorzystania z pojazdu zastępczego organizowanego przez pozwanego i ustalenia wówczas szczegółowych warunków wynajęcia pojazdu zastępczego. Na poszkodowanym ciąży obowiązek minimalizacji szkody. Wybór istotnie wyższej oferty powódki (dwukrotnie) stanowił zatem naruszenie przepisu art. 354 § 2 k.c. Poszkodowany nie ma wprawdzie obowiązku poszukiwania najtańszej oferty na rynku, ale propozycja złożona przez pozwanego została przedstawiona poszkodowanemu w sposób bezpośredni, konkretny i stanowczy. Rezygnacja z tej oferty jawi się jako arbitralna i nieuzasadniona. Zdaniem Sądu, skoro poszkodowany miał możliwość i złożono mu propozycję skorzystania z tańszych usług najmu i z niej nie skorzystał, nie może kosztami swych decyzji o charakterze nieekonomicznym i zwiększającym rozmiar szkody obciążać pozwanego. Dysproporcja pomiędzy ofertą powódki a ofertą pozwanego - nie znajduje żadnego usprawiedliwienia w treści przepisów o odpowiedzialności cywilnej. To strona powodowa powinna wykazać zasadność poniesienia przez poszkodowanego kosztów najmu pojazdu zastępczego w wysokości określonej przez powoda. To powód ma interes prawny w uzyskaniu odszkodowania w dochodzonej wysokości, powinien więc podjąć wszelkie możliwe czynności procesowe w celu udowodnienia przedstawionych twierdzeń o faktach, w tym wypadku o zasadności zastosowania stawki najmu znacznie przewyższającej stawkę zaoferowaną przez pozwanego. W kontekście przedstawionych rozważań Sąd Rejonowy podziela w całości stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku w sprawie III CZP 20/17, w której przedstawiono pogląd, iż wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Treść powołanej uchwały daje podstawę do twierdzenia, iż w sytuacji zaproponowania przez ubezpieczyciela najmu pojazdu zastępczego w stawce niższej niż rzeczywiście pokryta przez poszkodowanego, stawkę rzeczywiście poniesioną można uznać za pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem objętym ryzykiem ubezpieczeniowym ubezpieczyciela lecz wyłącznie w sytuacji, gdy poszkodowany (bądź jego następca prawny) udowodni zgodnie z art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c., iż poniesienie kosztów wyższych było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Wskazać należy, iż załączona do pozwu opinia sporządzona w innym postępowaniu zawiera także niższe stawki dobowe niż oferowana przez powódkę ( karta 15 akt sprawy). Reasumując - wybór znacznie wyższej oferty powódki stanowił naruszenie treści art. 354 § 2 k.c.

Sąd uznał natomiast roszczenie powódki za uzasadnione w zakresie niezbędnego czasu najmu pojazdu zastępczego, który faktycznie trwał 3 dni, biorąc pod uwagę opinię biegłego. Zdaniem biegłego technologiczny czas naprawy uszkodzeń w pojeździe A. S. (1) wynosił 4 dni robocze ( str. 13-15 opinii – karty: 82-83 akt sprawy).

Opinia biegłego sądowego nie budziła zastrzeżeń co sposobu jej sporządzenia czy przedstawienia i treści sformułowanych w niej wniosków. Sąd uznał opinię biegłego za w pełni przekonującą.

W powyżej przedstawionych okolicznościach jest oczywiste, iż nie istniały jakiekolwiek przeszkody w podjęciu przez poszkodowanego minimalnych czynności (kontaktu z ubezpieczycielem sprawcy szkody w sposób wskazany przez niego) w celu zgłoszenia potrzeby skorzystania z pojazdu zastępczego organizowanego przez pozwanego i ustalenia wówczas szczegółowych warunków wynajęcia pojazdu zastępczego. Na poszkodowanym ciąży obowiązek minimalizacji szkody. Wybór istotnie wyższej oferty powódki stanowił zatem naruszenie przepisu art. 354 § 2 k.c. Poszkodowany nie ma wprawdzie obowiązku poszukiwania najtańszej oferty na rynku, ale propozycja złożona przez pozwanego została przedstawiona poszkodowanemu w sposób bezpośredni, konkretny i stanowczy. Rezygnacja z tej oferty jawi się jako arbitralna i nieuzasadniona. Zdaniem Sądu, skoro poszkodowany miał możliwość i złożono mu propozycję skorzystania z tańszych usług najmu i z niej nie skorzystał, nie może kosztami swych decyzji o charakterze nieekonomicznym i zwiększającym rozmiar szkody obciążać pozwanego. Dysproporcja pomiędzy ofertą powódki a ofertą pozwanego - nie znajduje żadnego usprawiedliwienia w treści przepisów o odpowiedzialności cywilnej. To strona powodowa powinna wykazać zasadność poniesienia przez poszkodowanego kosztów najmu pojazdu zastępczego w wysokości określonej przez powoda. To powód ma interes prawny w uzyskaniu odszkodowania w dochodzonej wysokości, powinien więc podjąć wszelkie możliwe czynności procesowe w celu udowodnienia przedstawionych twierdzeń o faktach, w tym wypadku o zasadności zastosowania stawki najmu znacznie przewyższającej stawkę zaoferowaną przez pozwanego. W kontekście przedstawionych rozważań Sąd Rejonowy podziela w całości stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku w sprawie III CZP 20/17, w której przedstawiono pogląd, iż wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Treść powołanej uchwały daje podstawę do twierdzenia, iż w sytuacji zaproponowania przez ubezpieczyciela najmu pojazdu zastępczego w stawce niższej niż rzeczywiście pokryta przez poszkodowanego, stawkę rzeczywiście poniesioną można uznać za pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem objętym ryzykiem ubezpieczeniowym ubezpieczyciela lecz wyłącznie w sytuacji, gdy poszkodowany (bądź jego następca prawny) udowodni zgodnie z art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c., iż poniesienie kosztów wyższych było celowe i ekonomicznie uzasadnione.

Reasumując Sąd uznał roszczenie powódki za uzasadnione do wysokości 250 zł brutto – wg wyliczenia 1 doba x 250 zł brutto i oddalił powództwo ponad tę kwotę na podstawie art. 826 k.c. oraz art. 16 ust. 1 pkt 2 i art. 17 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych i w związku z art. 354 § 2 k.c. i art. 361 k.c. w zw. z art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., stosownie do którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Orzekając w powyższym zakresie Sąd miał na względzie unormowanie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, który stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Zgłoszenie szkody mogło nastąpić najwcześniej po wystawieniu faktury tj. w dniu 12 stycznia 2020 roku, a zatem 30-dniowy termin upłynąłby w dniu 12 lutego 2020 roku, jednakże powódka jako datę początkową naliczania należności ubocznych wskazała niemal miesiąc po dniu wydania przez pozwanego decyzji, co mając na uwadze zakaz orzekania ponad żądanie - Sąd uwzględnił w całości roszczenie powódki w zakresie należności ubocznych.

Zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez strony, Sąd uznał: opłatę od pozwu 100 zł, opłatę za czynności radcy prawnego, ustaloną na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804) – 270 zł, opłatę od pełnomocnictwa – 17 zł , rozliczoną w pełnej wysokości zaliczkę uiszczoną przez powódkę – 600 zł oraz koszty przejazdu pełnomocnika powódki – 241,50 zł ( karta 99 akt sprawy) – łącznie 1.245,50 zł. Opłatę za czynności pełnomocnika powódki Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w przedmiotowej sprawie, gdyż wskazane powyżej okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocników stron pozostawała na przeciętnym poziomie. Sporządzanie obszernych pism procesowych, których treść w znacznym zakresie zawiera fragmenty orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz fragmenty z komentarzy – nie stanowi o nakładzie pracy ponad poziom przeciętny, gdyż poglądy prezentowane przez Sąd Najwyższy oraz doktrynę – Sąd analizuje – na potrzeby rozstrzygnięcia sporu.

Przepis art. 100 k.p.c. uzupełnia zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, wprowadzając zasadę kompensaty (zniesienia kosztów) oraz zasadę ich stosunkowego rozdziału. W wypadku zatem, kiedy obie strony procesu w równym lub różnym stopniu wygrały i przegrały proces orzeczenie o kosztach procesu może przybrać trzy różne postacie, a mianowicie:

1) wzajemnego zniesienia kosztów – jeżeli strony w równym lub niemal równym stopniu wygrały i przegrały proces;

2) stosunkowego rozdzielenia kosztów – jeżeli sąd uwzględnił tylko część roszczenia (roszczeń) powoda, w zależności od stopnia tego uwzględnienia;

3) zwrotu wszystkich kosztów – jeżeli przeciwnik strony uległ tylko w nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Pozwany przegrał spór w 31,58%:

791,50 zł – 100%

250 zł – x

x = 31,66%

w związku z powyższym powinien ponieść koszt procesu odpowiadające 31,66% sumy tych kosztów – to jest w kwocie 387,96 zł (1.228,50 zł x 31,66%). Wobec powyższego taką kwotę zgodnie z powyżej przestawionymi zasadami rozliczania kosztów procesu, pozwany powinien zwrócić powódce.

Rozstrzygnięcia w zakresie wydatków pokrytych tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Radomiu w kwocie 600 zł ( postanowienie z dnia 3 stycznia 2025 roku – karta 84 i postanowienie z dnia 22 stycznia 2025 roku – karta 85 akt sprawy), Sąd dokonał na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 959). Przepis ten reguluje kwestię obciążenia przeciwnika nieuiszczonymi kosztami sądowymi (opłatami i wydatkami – art. 2 ust. 1 powołanej ustawy). Istnienie podstaw do obciążenia kosztami sądowymi należy rozumieć przede wszystkim w kontekście art. 98 § 1 k.p.c., określającego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasadę kosztów niezbędnych i celowych. Obciążenie przeciwnika nieuiszczonymi kosztami sądowymi może nastąpić wówczas, gdy przeciwnik ten przegrał proces w całości lub w części, pod warunkiem że koszty te były niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wyjaśnienie okoliczności spornych w przedmiotowej sprawie wymagało wiadomości specjalnych, tym samym wydatki związane z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej – spełniały warunki, o których mowa w art. 98 § 1 k.p.c. Zgodnie z zasadą rozliczenia kosztów procesu określoną w art. 100 k.p.c. - Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomiu od:

- powódki 68,34 % w/w kwoty,

- pozwanego 31,66% w/w kwoty.